Αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση: Δύο εννοιες, μια εσωτερική διαδρομή

Στη σύγχρονη κουλτούρα συχνά ακούμε συμβουλές όπως “πίστεψε στον εαυτό σου” ή “να έχεις αυτοπεποίθηση”.

Και πράγματι, η αυτοπεποίθηση είναι ένας σημαντικός πυλώνας της ψυχικής ευημερίας.
Όμως πίσω από την ανάγκη μας να νιώθουμε ικανοί κρύβεται κάτι βαθύτερο:
η ανάγκη να νιώθουμε άξιοι.

Εκεί συναντάμε την αυτοεκτίμηση.

Παρότι πολλές φορές θεωρούνται συνώνυμα, αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση είναι δύο διαφορετικές, αλλά αλληλένδετες ψυχολογικές διεργασίες. Και η διάκριση ανάμεσά τους είναι πολύτιμη, ιδιαίτερα μέσα στη θεραπεία.

Τι είναι η αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στο πώς βλέπουμε και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας σε βαθύ επίπεδο.
Είναι η εσωτερική αίσθηση ότι: “Αξίζω όπως είμαι. Είμαι άξιος/άξια αγάπης, σεβασμού και σύνδεσης.”
Δεν είναι εξιδανίκευση, ούτε “εγώ τα κάνω όλα σωστά”.
Είναι ρίζα και θεμέλιο: αποδοχή, καλοσύνη, ανθρώπινη αξία.

Συνδέεται με:

• αυτοαποδοχή,
• τρυφερή και ειλικρινή σχέση με τον εαυτό,
• ανθεκτικότητα απέναντι στα λάθη,
• εσωτερική σταθερότητα,
• υγιή όρια.

Η αυτοεκτίμηση παραμένει παρούσα ακόμη και στις στιγμές αδυναμίας.

Τι είναι η αυτοπεποίθηση

Η αυτοπεποίθηση αφορά την εμπιστοσύνη στις ικανότητές μας: “Μπορώ να τα καταφέρω.”

Βασίζεται σε:

• Εμπειρία,
• εξάσκηση,
• δεξιότητες,
• επιτυχίες και μάθηση από λάθη.

Είναι σημαντική, αλλά κυμαινόμενη.
Αλλάζει ανά περιοχή της ζωής. Μπορεί κάποιος να έχει υψηλή αυτοπεποίθηση στη δουλειά και χαμηλή στις προσωπικές σχέσεις.

Πώς καλλιεργείται η αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση δεν “ανεβαίνει” με θετικές δηλώσεις τύπου “είμαι υπέροχος”.
Αυτό μπορεί να αυξήσει πρόσκαιρα την ψευδαίσθηση δύναμης, όχι την πραγματική σχέση με τον εαυτό.

Στη θεραπεία, η αυτοεκτίμηση καλλιεργείται μέσα από:

• αυτογνωσία και αυτοπαρατήρηση,
• κατανόηση και απαλότητα προς τα ευάλωτα κομμάτια,
• επανεκπαίδευση του εσωτερικού κριτή,
• εξερεύνηση πρώιμων εμπειριών αποδοχής και απόρριψης,
• ανάπτυξη μιας εσωτερικής “ασφαλούς σχέσης”,
• θεραπευτική σχέση που προσφέρει αποδοχή και παρουσία.

Η αυτοεκτίμηση γεννιέται όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είναι άνθρωπος.

Πώς καλλιεργείται η αυτοπεποίθηση:

• μικρά πρακτικά βήματα,
• ενίσχυση δεξιοτήτων,
• στόχοι και συστηματική εξάσκηση,
• στήριξη στον εαυτό όταν κάτι δεν πάει όπως θέλαμε,
• αναγνώριση προσπαθειών και προόδου.

Η αυτοπεποίθηση ενισχύεται μέσα από πράξη, όχι σκέψη.

Δεν χρειάζεται να νιώθω δυνατός πάντα. Αρκεί να ξέρω ότι είμαι άξιος ακόμη κι όταν κουράζομαι, ακόμη κι όταν φοβάμαι, ακόμη κι όταν δεν ξέρω πώς.